Sonbahar çiçekleri: kasımpatından kuru dallara mevsimin renkleri

Ankara’da sonbahar takvimden önce gecelerde başlar. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 1927’den bu yana tuttuğu verilere göre kentte eylülde ortalama en yüksek sıcaklık 26 °C’yi bulurken gece 12 °C’ye iner; ekimde gündüz 20, gece 7 °C; kasımda gündüz 13, gece 3 °C civarındadır. Bu serin geceler sonbahar çiçeklerinin sevdiği havadır: serinliğe dayanıklı, rengini yazın parlaklığından değil toprağın ve yaprağın tonlarından alan çiçekler. Mevsiminde çiçek seçmek, doğanın o hafta verdiğiyle çalışmak demek. Atölyemizde her buketi o günün taze çiçekleriyle hazırladığımız için sonbaharın paletini ayrıca seviyoruz.

Sonbahar çiçekleri: mevsimin başrolleri

Kasımpatı (krizantem)

Adı mevsimini söylüyor. Türk Dil Kurumu kasımpatını “sonbahardan kışa değin açan” bir süs bitkisi olarak tanımlar; bugün seralar sayesinde yıl boyu bulunsa da ekim ve kasımda en doğal hâlindedir. Tek başlı iri çiçeklerden papatya görünümlü küçük başlılara kadar çeşidi boldur. Vazoda iki haftayı bulabilen ömrüyle sonbahar buketinin belkemiğidir. Eski çiçek sözlükleri renklerine ayrı anlamlar yükler: Kırmızısı “seviyorum”, beyazı “doğruluk” der. Lila ve mor krizantemler koyu pembe güllerle yan yana geldiğinde, mor krizantem buketimizde olduğu gibi, mevsimin en sıcak tonu ortaya çıkar.

Yıldız çiçeği (dalya)

Yaz sonundan ilk dona kadar açan yıldız çiçeği, bahçelerin sonbahardaki en gösterişli misafiridir. Katmer katmer açan başları bordodan şeftaliye uzanan renkleriyle göz alır. Kesme çiçek olarak narindir, vazoda kasımpatı kadar dayanmaz; onu uzun bir ömür için değil, birkaç günlük bir şölen için seçin. Eski çiçek sözlüklerinin ona yakıştırdığı anlam da buna uygun: “istikrarsızlık”.

Ayçiçeğinin son haftaları

Ayçiçeği yazın çiçeğidir ama eylülde hâlâ sahnededir ve sonbahar buketine güneşli bir geçiş sağlar. Çok su içer ve suyu çabuk kirletir; vazosunu sık tazeleyin. Ayçiçeği ve krizantem buketi tam bu geçişi anlatır: ayçiçeklerinin yanında lila krizantemler, fuşya orkide çiçekleri ve tepede pampas tüyleri.

Ortancanın sonbahar tonları

Yaz başında açan ortancanın başları, mevsim ilerledikçe maviden ve pembeden yeşile, bordoya, eski gül rengine döner. Bu solgun, kadifemsi tonlar sonbahar buketine derinlik katar. Viktorya Dönemi sözlüklerinde ortancanın anlamı pek iltifat sayılmazdı, “övüngen”; ama sonbahar renklerine bürünmüş bir ortanca başı bu ünü çoktan unutturur. Olgunlaşmış ortanca başları kurumaya da iyi dayanır: Vazodaki ömrünü tamamladığında suyun kendiliğinden çekilmesine izin verin, çiçek kurusu olarak aylarca saklayabilirsiniz.

Kuru dallar, pampas ve buğday

Sonbaharın asıl imzası, suya ihtiyaç duymayan dokulardır. Pampas tüyleri, buğday başakları ve kurutulmuş portakal dilimleri buketi yazdan ayırır. Eski çiçek sözlüklerinde buğday başağı zenginliği anlatır, bizde ise bereket dileğidir. Adını Yunanca “solmayan” anlamındaki amarantos sözcüğünden alan amarant da bu mevsimin sevilen, sarkık dokulu çiçeğidir. Mor orkide ve somon gül aranjmanımızda turuncu pampas ve kurutulmuş portakal dilimleri, taze çiçeklerin yanında sonbaharın sıcaklığını taşır.

Kuşburnu ve sonbahar meyveleri

Sonbahar yalnızca çiçekle değil, meyveyle de süslenir. Türk Dil Kurumunun tanımıyla yaban gülü ağacının parlak kırmızı meyvesi olan kuşburnu, dalıyla birlikte buketin içinde küçük kırmızı noktalar gibi durur ve mevsimi ilk bakışta belli eder. Kurutulmuş portakal dilimleri de aynı işi görür; sıcak turuncularıyla bir aranjmanı kış sofralarına kadar taşır.

Bahçesi olanlar için: sonbahar çiçeğini kesmek

Bahçenizde yıldız çiçeği ya da kasımpatı varsa, vazoda uzun yaşamaları için birkaç kural işinizi kolaylaştırır. Kraliyet Bahçıvanlık Derneği (RHS), çiçekleri sapları suyla dolgunken, yani sabah erken kesmeyi ve hemen bir kova suya koymayı öneriyor. Çoğu çiçeği renk vermeye başladığı anda kesin; yıldız çiçeği gibi bazıları biraz daha açılmış olmalıdır. Suya girecek yaprakları temizleyin ve çiçekleri vazoya yerleştirmeden önce serin bir yerde iki üç saat, mümkünse bir gece dinlendirin.

Sonbaharın çiçekli günleri

Okulların açıldığı, işlerin yeniden hızlandığı bu mevsimin en çiçekli günü 24 Kasım Öğretmenler Günü’dür. Öğretmene giden çiçek için büyük bir buket şart değil; birkaç dal kasımpatı ve bir başak buğdayla kurulan küçük bir sonbahar buketi, kısa bir teşekkür notuyla birlikte fazlasıyla yeter.

Sonbahar paleti: bordo, hardal, somon, lila

Sonbahar buketlerinde renkleri zıtlıkla değil, akrabalıkla kurmayı seviyoruz. Bordo bir krizantem somon bir gülün yanına, hardal sarısı bir ayçiçeği lilanın yanına geldiğinde renkler birbirini bastırmaz, tamamlar. Pembe bir kutuda çift dallı mor orkidenin eteğine beyaz lisyantus, bordo krizantem ve kurutulmuş portakal süsü eklediğimiz kutuda mor orkide aranjmanı da bu yaklaşımın bir örneği. Evde küçük bir buket kuracaksanız üç rengi geçmeyin ve bunlardan birini kuru bir dokuyla verin: Bir dal buğday ya da birkaç pampas tüyü, buketi bir anda mevsime taşır.

Sonbahar buketini evde uzun tutmak

• Kalorifer mevsimine hazırlıklı olun: Isıtma başlayınca vazoyu peteklerden uzak, evin en serin odasına alın. Ekim gecelerinde ısıtılmayan bir oda, çiçeğin sabaha kadar dinlendiği küçük bir soğuk oda gibidir.
• Krizantemin yapraklarına dikkat edin: Suda en çabuk bozulan kısım yapraklarıdır; su hizasının altında tek yaprak bırakmayın.
• Kuru dokuyu ıslatmayın: Pampas, buğday ve kurutulmuş portakal suya değerse bozulur. Karışık buketlerde bu dokuları su hizasının üstünde tutun, vazoyu doldururken özen gösterin.
• Çabuk susayan çiçekleri izleyin: Ayçiçeği ve ortanca çok su içer; sabah akşam su seviyesine bakmak yeterli.
• Solanı ayıklayın: Bir dal solduğunda hemen çıkarın; hem buket derli toplu görünür hem de öteki çiçekler daha uzun yaşar.
• Kuru dokuları saklayın: Taze çiçekler ömrünü tamamladığında pampası, buğdayı ve kurutulmuş portakalı ayırıp küçük, susuz bir vazoya alın; sonbaharın bir parçası evde kışa kadar kalır.

Mevsimin renklerini birine göndermek isterseniz yukarıdaki buketlerden birini seçmeniz yeterli. Siparişi saat 18.30’a kadar verirseniz Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak ya da Yenimahalle’deki adrese aynı gün teslim ederiz; saat aralıkları ve koşullar Ankara çiçek siparişi sayfamızda.