Çiçeklerin anlamları: Hangi çiçek ne anlatır?

Kırmızı gül tutku, papatya içtenlik, beyaz zambak saflık… Çiçeklerin anlamları üzerine konuşmayı hepimiz severiz; doğru çiçeği seçmek, kart notunu yazmadan önce söylemek istediğinizin yarısını söyler. Yalnız önce küçük bir itiraf: Çiçek dilinin tek ve resmî bir sözlüğü yok. Anlamlar kitaptan kitaba, kültürden kültüre değişir. Bu kısa rehberde hangi çiçeğin ne anlattığını yazarken bu anlamların nereden geldiğini de not ettik ve buketlerde en sık karşılaştığınız çiçeklerle sınırlı tuttuk.

Çiçek dili nereden çıktı?

Hikâyenin bir ucu İstanbul’da. İngiliz yazar Lady Mary Wortley Montagu, 1718’de İstanbul’dan yazdığı bir mektupta “selam” denen bir oyundan söz eder: Bir mendile sarılan çiçekler, meyveler ya da küçük eşyalar, adlarıyla uyaklı sözler üzerinden bir mesaj taşır. Mektuplar 1763’te yayımlanınca Avrupa’da çiçekle konuşma fikri moda oldu. 1819’da Charlotte de La Tour imzasıyla yayımlanan Le Langage des Fleurs, bu dilin kökenini Montagu’nun mektuplarına dayandırdı. Bugünkü araştırmacılar ise sistemin büyük ölçüde Avrupa’da kurulduğunu, anlatılan Türk geleneğinde de çiçeklerin yanında pek çok başka eşyanın kullanıldığını düşünüyor.

Viktorya Dönemi İngiltere’sinde onlarca çiçek sözlüğü basıldı; en sevilenlerinden biri Kate Greenaway’in 1884 tarihli Language of Flowers kitabıdır. Ne var ki bu sözlükler birbirini tutmaz: Aynı çiçek bir kitapta sevgiyi, ötekinde kıskançlığı anlatabilir. Aşağıdaki tabloda eski anlamları Greenaway’in listesinden aldık; onları bugünkü kullanımla yan yana okumak epey keyifli.

Bizde çiçeğin dili: lale, gül ve karanfil

Osmanlı’da çiçeğin dili daha çok şiirde ve süslemede yaşadı. Divan şairleri çiçekleri ve bitkileri sevgilinin güzelliğini anlatan bir tür şifre gibi kullanırdı: Nergis göz, gonca dudak, sümbül saç, servi boy yerine geçerdi; gül ise çoğu zaman sevgilinin ta kendisiydi. Bir gazelde “nergis” okuyan, şairin aslında sevgilinin bakışından söz ettiğini bilirdi. Lalenin kırmızısı da çoğu zaman sevgilinin utangaçlığını anlatır. 16. yüzyılda saray nakkaşı Kara Memi, yaprağı ve goncasıyla çizilen yarı üsluplaşmış gül, karanfil, lale ve bahar dalı motifleriyle yeni bir anlayış getirdi; bu çiçekler çiniden kumaşa her yere yayıldı. El yazması risalelere göre 16. ve 17. yüzyıllarda İstanbul’da yetiştirilen lale çeşidinin sayısı 2.000 civarındaydı. Bugün bir lale buketi seçtiğinizde, farkında olmadan dört yüz yıllık bir zevke katılıyorsunuz.

Çiçeklerin anlamları: Hangi çiçek ne anlama gelir?

Renkler de konuşur

Çoğu zaman renk, çiçeğin türünden daha yüksek sesle konuşur. Yaygın yoruma göre kırmızı tutkuyu ve cesareti, beyaz saygıyı ve yeni bir başlangıcı, pembe şefkati ve teşekkürü anlatır. Sarı ilginç bir örnek: Viktorya sözlüklerinde kıskançlığı temsil eden sarı gül, bugün çoğu kişi için dostluğun rengidir. Mor ve lila hayranlığa, turuncu ve hardal tonları neşeye yakışır. İki rengi bir araya getirmek de bir cümle kurar: Eski sözlüklerde kırmızı ve beyaz gülün birlikteliği “birlik” demektir. Emin değilseniz alıcının sevdiği rengi seçin; hiçbir sözlük bundan daha doğru konuşamaz.

Çiçek seçmeden önce üç soru

• Kime gidiyor? Anneye, sevgiliye ya da iş arkadaşına aynı çiçek gitmez; ilişkinin dili, çiçeğin dilinden önce gelir.
• Ne söylemek istiyorsunuz? Kutlama, teşekkür, özür ya da “seni düşündüm”… Duyguyu önce kendinize tek kelimeyle söyleyin, çiçeği sonra seçin.
• Nerede duracak? Küçük bir hastane odası, kalabalık bir ofis ya da geniş bir salon; çiçeğin kokusu, boyu ve bakımı buna göre değişir.

Sözlük mü, kişinin kendisi mi?

Çiçek dili güzel bir oyun ama asıl mesajı taşıyan hâlâ kişinin kendisi. Annenizin papatyayı çocukluğunun bahçesinden dolayı sevdiğini biliyorsanız, hiçbir tablo sizi ondan daha iyi yönlendiremez. Anlamı pekiştirmek isterseniz kısa bir kart notu ekleyin; sipariş formundaki kart notu alanı ücretsizdir ve notunuzu çiçeğe biz iliştiririz. Ne yazacağınıza karar veremediyseniz bir çiçekle başlayıp tek cümleyle bitirin: “Seni düşündüm.”

Tablodan gönlünüze bir çiçek düştüyse, o çiçeğin yer aldığı buketleri siparişinizin ardından o günün taze çiçekleriyle elde hazırlarız. Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle’de aynı gün teslimat için son sipariş saati 18.30; teslimat aralıklarını sipariş ve teslimat sayfamızda bulabilirsiniz.